Home > Algemeen > De pilotenstaking bij EasyJet en het onderkruipersverbod
De pilotenstaking bij EasyJet en het onderkruipersverbod

De pilotenstaking bij EasyJet en het onderkruipersverbod

Vandaag is er een pilotenstaking bij EasyJet. De piloten staken omdat de arbeidsvoorwaarden onder de maat zouden zijn. Vanaf 06.00 uur vanochtend legden de piloten voor acht uur het werk neer. Vanochtend kopte de nieuwswebsite nu.nl dat de vluchten van EasyJet gewoon door gaan. Ik het artikel staat dat reizigers van EasyJet vandaag waarschijnlijk niets merken van de pilotenstaking, zij het dat er lichte vertragingen zouden kunnen zijn. EasyJet wil niet bevestigen of hiervoor buitenlandse piloten zijn ingevlogen. De Nederlandse vliegersvakbond (VNV) en de NOS stellen van wel. VNV heeft al aangegeven dat dit de staking breekt en dat dit het conflict alleen maar erger maakt. VNV zinspeelt op onverwachtere en langere stakingen in de toekomst, zodat EasyJet niet zo makkelijk de staking kan breken.

Is wat EasyJet nu (vermoedelijk) doet, namelijk het invliegen van buitenlandse piloten om het werk van de stakende Nederlandse piloten over te nemen, wel toegestaan of is dit onrechtmatig?

Onderkruipersverbod

Een mooi moment om kort het onderkruipersverbod te bespreken. In artikel 10 van de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) is het zogenaamde onderkruipersverbod opgenomen. Dit artikel bepaalt kort gezegd dat geen arbeidskrachten ter beschikking mogen worden gesteld aan een bedrijf waar, voor zover bekend of voor zover redelijkerwijze bekend had kunnen zijn, een werkstaking, uitsluiting of bedrijfsbezetting plaatsvindt. Het gaat dan om het overnemen van de werkzaamheden van de stakers (onderkruipen), dat is niet toegestaan. Tijdelijke arbeidskrachten die reeds bij het bedrijf tewerk zijn gesteld voordat de staking uitbreekt, mogen hun werkzaamheden wel blijven verrichten. Zij mogen echter het verloop van de staking niet beïnvloeden door het werk dat is neergelegd door de stakers over te nemen.

Arrest Hof ’s-Hertogenbosch 8 maart 2016

Het Hof ’s-Hertogenbosch heeft in maart van dit jaar een opvallend arrest gewezen over het onderkruipersverbod. In deze kwestie was sprake van een cao-conflict tussen FNV en VLB, vergunninghouder voor het aan- en afmeren van schepen in de haven van Vlissingen. Daarop volgden stakingen. Omdat Zeeland Seaports (ZSP), waar de havenautoriteit berust, vreesde voor de veilige en vlotte verkeersafwikkeling in de Vlissingse Haven, benaderde ZSP de Nederlandse Bootlieden Vereniging (NBV). Tijdens de staking zijn bootlieden van NBV behulpzaam geweest bij het aan- en afmeren van schepen. FNV stelde dat ZSP en NBV in strijd handelden met het onderkruipersverbod.

In het hoger beroep van FNV overwoog het hof, onder verwijzing naar het NedTrain-arrest uit 2008, dat voor de toepasselijkheid van het onderkruipersverbod van art. 10 Waadi de rechtsverhouding tussen degene die arbeidskrachten ter beschikking stelt en de werkgever waar gestaakt wordt, in beginsel niet bepalend is. Het gaat om de vraag of arbeidskrachten ter beschikking zijn gesteld aan het bestaakte bedrijf (door dat bedrijf zijn “ingehuurd”), althans dat daarbij is bemiddeld, en het antwoord op die vraag kan volgens het hof niet reeds worden afgeleid uit die rechtsverhouding.

De vraag was vervolgens of de door ZSP/NBV ingeschakelde arbeidskrachten ter beschikking van VLB (het bedrijf waar gestaakt werd) waren gesteld. Daarvoor was volgens het hof niet voldoende dat de ingeschakelde bootlieden hetzelfde werk deden als aan VLB was gegund en zich aldus mengden in het arbeidsconflict tussen VLB en FNV. Vereist was volgens het hof dat de bootlieden het werk deden in het bedrijf van VLB, hetgeen hier het geval was. De werknemers van NBV hebben “onder de vlag” van de werkgever waar werd gestaakt (de vergunninghouder) gewerkt. Daarmee was voldaan aan het vereiste van “in dat bedrijf of die onderneming” in artikel 10 Waadi. Het hof achtte het feit of betaald was en zo ja wie de ingeleende arbeidskrachten heeft betaald niet van belang. De staking werd onrechtmatig geacht en er werd een immateriële schadevergoeding aan FNV toegewezen.

Conclusie

Of het hiervoor besproken arrest een-op-een kan worden toegepast op de staking bij EasyJet kan ik bij gebrek aan feiten niet beoordelen. Het is niet duidelijk op welke manier EasyJet het toch doorgaan van de reeds geplande vluchten vanochtend heeft geregeld. Voor mijn conclusie ga ik er gemakshalve vanuit dat EasyJet inderdaad (buitenlandse) piloten heeft ingevlogen om de vluchten van vanochtend over te nemen.

Na lezing van de verschillende nieuwsberichten over de staking bij EasyJet vanochtend, meen ik dat de inzet door EasyJet van piloten van buitenaf (vanuit het buitenland), ongeacht of zij in dienst zijn bij EasyJet, problematisch is. Immers, worden zij ingevlogen om het werk van de stakende Nederlandse piloten op de luchthaven Schiphol over te nemen en om daarmee de staking van VNV te breken. De rechtsverhouding tussen het bedrijf dat de buitenlandse piloten ter beschikking heeft gesteld en EasyJet lijkt op basis van het arrest van het hof niet relevant. Het gaat om de vraag of de buitenlandse piloten ter beschikking zijn gesteld aan het bestaakte bedrijf (in dit geval EasyJet, vliegend vanaf Schiphol) en dat lijkt het geval. De mogelijk ingevlogen piloten hebben het werk gedaan dat de stakende Nederlandse piloten van EasyJet anders gedaan zouden hebben en hebben dit gedaan “onder de vlag” van EasyJet (waar gestaakt werd). Als het inderdaad zo is dat buitenlandse piloten vanochtend de vluchten van stakende Nederlandse piloten hebben overgenomen, dan zijn zij ter beschikking gesteld aan EasyJet in Nederland (het bestaakte bedrijf), vliegend vanaf Schiphol, om de werkzaamheden van de stakers over te nemen. Het effect van de staking door de piloten van EasyJet neemt hierdoor af.

Ik plaats hierbij wel de kanttekening dat het Hof ’s-Hertogenbosch in het arrest een ruime uitleg heeft gegeven van het onderkruipersverbod vanuit werknemersbescherming en de effectiviteit van het stakingsrecht. Gelet op de wetsgeschiedenis lijkt een striktere interpretatie van het onderkruipersverbod meer aan te sluiten bij de bedoeling van de wetgever.

Wellicht dat VNV deze kwestie nog voor de rechter brengt. Ik ben benieuwd hoe een Nederlandse rechter over deze kwestie zou oordelen.

N.B. Mijn kantoorgenoot Henk Hoving heeft eerder de spelregels bij een staking overzichtelijk uiteengezet in het artikel ‘Stakingsrecht: ESH en gezichtspunten (geen drempels vooraf)’.

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
  • Print
Naar boven scrollen