Home > Ambtenarenrecht > Normalisering rechtspositie ambtenaren een stap dichterbij
Normalisering rechtspositie ambtenaren een stap dichterbij

Normalisering rechtspositie ambtenaren een stap dichterbij

De meerderheid van de Tweede Kamer is namelijk in hoofdlijnen vóór het initiatiefwetsvoorstel ‘Normalisering rechtspositie ambtenaren’, zo bleek op 15 januari jl. tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Stemmingen over het wetsvoorstel zijn thans op verzoek van ChristenUnie fractievoorzitter Slob uitgesteld, mede na aanleiding van een brief van vakbonden CNV Publieke Zaak en CNV Onderwijs. Zij stellen dat  er geen formeel overleg met de bonden is geweest over het wetsvoorstel, terwijl dit wel vereist is. Het debat wordt op 30 januari heropend. 

Achtergrond van het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel is ingediend op initiatief van leden van de tweede kamer, Koser Kaya  (D66) en Van Hijum (CDA) op 8 november 2010.

Doel van het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel ‘Normalisering rechtspositie ambtenaren’ beoogt een zo groot mogelijke eenvormigheid tussen de rechtspositie van ambtenaren en werknemers tot stand te brengen.

In het huidige rechtssysteem bestaan grote verschillen tussen het ambtenarenrecht en het civiele ‘normale’ arbeidsrecht. Dat is opvallend aangezien beide rechtssystemen hetzelfde beogen, namelijk het reguleren van de arbeidsverhouding. De voornaamste verschillen tussen het ambtenarenrecht en het ‘normale’ arbeidsrecht zijn:

  1. De formeel eenzijdige aanstelling voor ambtenaren versus de tweezijdige arbeidsovereenkomst tussen werknemer en werkgever;
  2. De bescherming bij ontslag en arbeidsgeschillen.

Ad 1.- Aanstelling versus arbeidsovereenkomst

Onder het huidige recht worden ambtenaren aangesteld in hun functie. Dit is een eenzijdige handeling van het bestuursorgaan, waarbij de arbeidsvoorwaarden van de ambtenaar worden beheerst door collectieve arbeidsovereenkomsten en reglementen en besluiten, zoals het Algemeen Rijksambtenarenreglement en het Bezoldigingsbesluit Burgerlijke Rijksambtenaren.

De (civiele) arbeidsovereenkomst is daarentegen (binnen de grenzen die de wet en de collectieve arbeidsovereenkomst stelt) gebaseerd op afspraken tussen werkgever en werknemer. De arbeidsovereenkomst is het resultaat van wederzijdse instemming met de arbeidsvoorwaarden en heeft derhalve een tweezijdig karakter.

Ad 2.- Bescherming bij ontslag en arbeidsgeschillen

Het ambtenarenrecht biedt meer aangrijpingspunten voor rechtsbescherming dan het geval is in de civielrechtelijke arbeidsverhouding.

Een ambtenaar kan immers tegen alle besluiten en handelingen die hem aangaan bezwaar aantekenen en (hoger) beroep instellen bij de bestuursrechter, wanneer hij het daarmee niet eens is. Hierbij gaat het onder meer om onderwerpen als beoordeling, overplaatsing en het al dan niet bevorderen.

Een werknemer, die op basis van een arbeidsovereenkomst werkzaam is, geniet deze mate van rechtsbescherming niet. Hij kan (onder het huidige recht*) in beginsel geen beroep instellen tegen ontbinding van zijn arbeidsovereenkomst of opzegging daarvan, met uitzondering van een beroep op een kennelijk onredelijke opzegging.

Beoogde wijzigingen

In hoofdzaak houden de beoogde wijzigingen in dat het publiekrechtelijke en eenzijdige karakter van de “ambtelijke aanstelling en de eenzijdige vaststelling van arbeidsvoorwaarden worden vervangen door de tweezijdige arbeidsovereenkomst, waarop in de meeste gevallen een collectieve arbeidsovereenkomst van toepassing is. Daarmee wordt ook de publiekrechtelijke rechtsbescherming tegen handelingen en besluiten ten aanzien van ambtenaren beëindigd. Rechtsbescherming zal nog slechts privaatrechtelijk van karakter zijn.” (Kamerstukken II, 2010-2011, 32 550, nr 3, p. 1)

 

*) In de toekomst (vanaf 1 juli 2015) zou dit mogelijk anders kunnen zijn. Onder de werking van het wetsvoorstel ‘Wet werk en zekerheid’ heeft een werknemer namelijk in beginsel wel de mogelijkheid de gegrondheid van zijn ontslag te laten toetsen in hoger beroep.

  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Google Plus
  • del.icio.us
  • email
  • PDF
  • Print
Naar boven scrollen